AIRE – AI rekencoach voor beroepsgericht rekenen in het mbo

AIRE – jouw persoonlijke AI-rekencoach voor het mbo

Oefen gratis rekenen op jouw niveau, binnen je eigen mbo-opleiding en beroep.

AIRE is speciaal ontwikkeld voor mbo-studenten en rekendocenten.

Bij het eerste gebruikt geeft de student de naam van zijn opleiding door of het crebonummer. De student wordt daarna verder begeleid vanuit zijn/haar kwalificatiedossier/beroep. AIRE gaat eerst testen wat het niveau van de student is, vervolgens wordt het niveau adaptief aangepast. AIRE bevat van 445 opleidingen de kwalificatiedossiers. Weet je de volledige naam van je opleiding niet of het crebonummer? 

Bekijk de lijst met opleidingen en de bijbehorende crebonummers.

Kies dus je opleiding en AIRE maakt beroepsgerichte rekenopgaven, ontdekt waar je vastloopt en helpt je stap voor stap verder — zonder meteen het antwoord weg te geven.

Van Entree tot en met mbo-niveau 4, voor honderden mbo-opleidingen. Gratis te gebruiken via ChatGPT.

Geen gewone ChatGPT, maar een AI die is ingericht als rekencoach

Je kunt natuurlijk aan ChatGPT vragen: “Geef mij een rekensom.”

Maar goed rekenonderwijs is meer dan een AI die een som genereert en daarna vertelt of het antwoord goed of fout is.

Daarom heb ik AIRE – Adaptive Intelligence for Responsive Education ontwikkeld.

AIRE is een gespecialiseerde AI-rekenomgeving voor het mbo. De omgeving combineert beroepsgericht rekenen, rekendidactiek, adaptieve begeleiding, foutdiagnose, rekentaal en coaching.

De student oefent vanuit de eigen mbo-opleiding en beroepscontext. AIRE probeert daarbij niet alleen vast te stellen óf een antwoord fout is, maar ook waarom het fout gaat en welke volgende stap de student nodig heeft.

Dat maakt AIRE wezenlijk anders dan zomaar een rekenvraag stellen aan een standaard ChatGPT. 

Beroepsgericht rekenen voor het mbo

Waarom zou een lasser, verpleegkundige, kok, timmerman en pedagogisch medewerker allemaal dezelfde generieke rekensommen moeten krijgen?

De rekenvaardigheid kan hetzelfde zijn, maar de situatie waarin je die vaardigheid gebruikt verschilt sterk per beroep.

Daarom is beroepsgericht rekenen een belangrijk uitgangspunt van AIRE.

AIRE beschikt over een uitgebreide mbo-opleidingscatalogus waarin Crebo, mbo-niveau, opleiding, beroepshandelingen en relevante rekencontexten aan elkaar zijn gekoppeld.

Een student kan daardoor rekenen binnen herkenbare situaties uit de eigen opleiding.

Denk bijvoorbeeld aan:

• een constructiewerker die rekent met maten, materiaal en oppervlakte
• een logistiek medewerker die rekent met aantallen, voorraad en capaciteit
• een verpleegkundige die functionele rekenvaardigheden binnen de zorgcontext oefent
• een kok die rekent met hoeveelheden en verhoudingen
• een verkoper die werkt met prijzen, kortingen en procenten
• een student techniek die rekent met maatvoering, verhoudingen en technische gegevens

De beroepscontext verandert, maar de onderliggende rekenvaardigheden blijven gekoppeld aan de mbo-rekendomeinen.

Van Entree tot mbo-niveau 4

AIRE is niet ontwikkeld voor één opleiding of één niveau.

De omgeving ondersteunt Entree/niveau 1 en mbo-niveau 2, 3 en 4.

Daarbij betekent een hoger niveau niet simpelweg: dezelfde som, maar met moeilijkere getallen.

Waar passend kan AIRE ook variëren in:

• hoeveelheid informatie
• zelfstandigheid
• aantal denkstappen
• keuze van de rekenstrategie
• interpreteren van gegevens
• plannen
• analyseren
• beroepsmatige verantwoordelijkheid

Zo kan dezelfde rekenvaardigheid op verschillende mbo-niveaus op een andere manier worden aangeboden.

AIRE gebruikt het handelingsmodel en drieslagmodel

Een belangrijke basis onder AIRE wordt gevormd door bekende didactische modellen uit het rekenonderwijs.

Het drieslagmodel: rekenen begint én eindigt in de werkelijkheid

Bij functioneel rekenen is alleen de berekening uitvoeren niet voldoende.

De student moet:

1. de situatie begrijpen en vertalen naar rekenen →
2. de berekening uitvoeren →
3. de uitkomst terugplaatsen in de oorspronkelijke situatie.

Stel dat een student berekent dat voor een groep mensen 3,2 bussen nodig zijn.

Rekenkundig is 3,2 misschien correct. In de werkelijkheid heb je 4 bussen nodig.

Maar wanneer wordt gevraagd hoeveel complete voorwerpen ergens in passen, kan juist naar beneden afronden noodzakelijk zijn.

AIRE probeert daarom niet alleen te kijken naar:

“Heb je goed gerekend?”

maar ook naar:

“Wat betekent jouw antwoord in deze situatie?”

Het handelingsmodel: terugschakelen als het rekenen nog niet wordt begrepen

Soms helpt nóg een formule of nóg een geschreven uitleg niet.

Een student heeft dan eerst een andere voorstelling van het rekenprobleem nodig.

AIRE kan daarom terugschakelen van formeel rekenen naar een meer visuele of concrete aanpak. Wanneer het begrip ontstaat, wordt de ondersteuning vervolgens weer opgebouwd richting zelfstandig formeel rekenen.

Daarbij zijn verschillende bekende rekenmodellen en strategieën in AIRE vastgelegd.

Verhoudingstabel

Bij verhoudingen kan AIRE werken met een verhoudingstabel en bijvoorbeeld eerst terugrekenen naar 1 om vervolgens vanuit die eenheid verder te rekenen.

Procentstrook

Bij procenten kan hetzelfde principe zichtbaar worden gemaakt met een procentstrook: vanuit 100% eerst terug naar 1% en vervolgens naar het gevraagde percentage.

Hapmethode / haakdeling

Bij delen kan AIRE de hapmethode gebruiken om inzichtelijk te maken welke hoeveelheden uit het totaal worden gehaald en wat een eventuele rest betekent.

Vierkantmodel

Wanneer vermenigvuldigen nog onvoldoende wordt begrepen, kan het vierkantmodel worden gebruikt om factoren te splitsen en deelproducten zichtbaar te maken.

Breuken met pizza's en chocoladerepen

Breuken kunnen visueel worden gemaakt met pizzapunten of gelijke blokjes van een chocoladereep.

Het model is daarbij nooit het doel op zichzelf.

Het doel is dat een student begrijpt wat hij of zij aan het rekenen is.

Een fout is voor AIRE informatie

Dit is misschien wel een van de interessantste onderdelen van AIRE.

Twee studenten kunnen exact hetzelfde verkeerde antwoord geven, terwijl de oorzaak totaal verschillend is.

Een student kan bijvoorbeeld:

• een gewone rekenfout maken
• de vraag verkeerd begrijpen
• een verkeerde eenheid gebruiken
• niet weten welke bewerking nodig is
• bij procenten de verkeerde 100%-basis kiezen
• diameter en straal verwarren
• een formule verkeerd toepassen
• een schaal verkeerd interpreteren
• vastlopen op de taal van de opgave.

Alleen zeggen “Dat is fout, probeer opnieuw” helpt dan onvoldoende.

AIRE probeert daarom eerst te achterhalen welk type fout waarschijnlijk wordt gemaakt.

De hulp die daarna volgt, moet aansluiten bij die fout.

AIRE probeert het antwoord niet meteen weg te geven

Wanneer je iets wilt leren, is het vaak weinig zinvol als AI onmiddellijk de complete berekening voorschrijft.

Daarom werkt AIRE met hints in kleine stappen.

Bij een fout probeert AIRE eerst de kleinst mogelijke interventie te geven waarmee de student zelf verder kan.

Dat kan bijvoorbeeld een vraag zijn, een aanwijzing, een eenvoudiger tussenstap of een visueel rekenmodel.

Pas wanneer dat onvoldoende helpt, kan de ondersteuning verder worden opgebouwd.

De student blijft zo veel mogelijk zelf rekenen en nadenken.

Een som met hulp goed maken is nog geen beheersing

Stel dat een student na drie hints uiteindelijk het goede antwoord vindt.

Heeft de student de vaardigheid dan zelfstandig onder de knie?

Niet noodzakelijk.

Daarom maakt AIRE onderscheid tussen leren met hulp en zelfstandig beheersen.

Na inhoudelijke hulp kan AIRE een nieuwe, vergelijkbare opgave aanbieden zonder inhoudelijke hulp.

De student krijgt daarmee de kans te bewijzen:

“Nu kan ik het zelf.”

Dit principe van zelfstandig bewijs is een belangrijk onderdeel van de adaptieve leerlogica van AIRE.

Rekenen of taal: waar zit het probleem?

Een student kan prima kunnen rekenen en toch vastlopen op een rekenopgave.

Bijvoorbeeld omdat woorden als:

per, verschil, verhouding, gemiddeld, korting, inhoud, oppervlakte, stijging of afname

niet goed worden begrepen.

Daarom bevat AIRE een aparte laag voor rekentaal, begrijpend lezen en NT2-ondersteuning.

AIRE kan bijvoorbeeld eerst vragen wat de student denkt dat de opgave betekent, voordat de berekening wordt uitgevoerd.

Zo probeert AIRE onderscheid te maken tussen:

“Ik begrijp het rekenen niet”

en:

“Ik begrijp nog niet wat deze vraag van mij vraagt.”

Dat onderscheid is belangrijk voor effectieve rekenbegeleiding.

Extra ondersteuning voor Entree en studenten met een rekenachterstand

Binnen het mbo zijn de verschillen tussen studenten groot.

Sommige studenten rekenen gemakkelijk op formeel niveau. Andere studenten hebben hiaten in basisvaardigheden of hebben veel negatieve ervaringen met rekenen.

Binnen AIRE is daarom ook specifiek aandacht voor Entree en studenten die veel ondersteuning nodig hebben.

AIRE kan bijvoorbeeld terugschakelen naar:

• hoeveelheden
• groepjes
• geld
• tijd
• meten
• eenvoudige getallen
• visuele voorstellingen
• kleinere tussenstappen

Vervolgens wordt geprobeerd de ondersteuning weer af te bouwen.

Extra ondersteuning betekent daarbij niet automatisch lagere verwachtingen. Het doel blijft waar mogelijk groeien naar zelfstandig en functioneel rekenen.

AIRE ondersteunt alle zes mbo-rekendomeinen

De beroepsgerichte rekenopgaven in AIRE zijn gekoppeld aan de zes rekendomeinen van het mbo:

1. Getallen
2. Grootheden en eenheden
3. Oriëntatie in de twee- en driedimensionale wereld
4. Verhoudingen
5. Procenten
6. Omgaan met kwantitatieve informatie

Beroepsgericht rekenen staat dus niet los van het reguliere mbo-rekenen. De beroepscontext vormt juist de omgeving waarin deze rekenvaardigheden betekenis krijgen.

AIRE vervangt de rekendocent niet

AIRE is ontwikkeld als formatieve oefen- en begeleidingsomgeving.

Het is geen zelfstandig examensysteem en AIRE bepaalt niet formeel welk rekenniveau een student heeft behaald.

Ook stelt AIRE geen diagnoses zoals dyscalculie.

De rekendocent blijft essentieel voor:

• het bepalen van onderwijsdoelen
• het observeren van studenten
• het interpreteren van leerproblemen
• het maken van professionele onderwijskeuzes
• het beoordelen van beheersing
• persoonlijke begeleiding

De mogelijke meerwaarde van AIRE zit juist in de momenten waarop een student zelfstandig oefent.

Een docent kan onmogelijk tegelijkertijd naast twintig studenten zitten en iedere fout analyseren. AIRE probeert tijdens die oefentijd een deel van die individuele rekenbegeleiding beschikbaar te maken.

Voor rekendocenten: probeer vooral de fouten uit

Ben je rekendocent en wil je weten wat AIRE anders maakt?

Probeer dan niet alleen een paar sommen goed te beantwoorden.

Maak bewust fouten.

Gebruik bijvoorbeeld eens:

• een verkeerde eenheid
• een verkeerde 100%-basis
• een fout met diameter en straa
• een verkeerd geïnterpreteerde rest bij delen
• een rekenfout
• een verkeerd gelezen vraag

Kijk vervolgens wat AIRE doet.

Geeft AIRE meteen het antwoord?

Of probeert het systeem te achterhalen waarom jij de fout maakte en je met een passende volgende stap weer aan het rekenen te krijgen?

Daar zit een belangrijk deel van de didactische ambitie van AIRE.

AIRE blijft in ontwikkeling

Generatieve AI is niet foutloos. Ook AIRE niet.

AIRE kan een vraag verkeerd interpreteren, een minder geschikte opgave genereren of een didactische keuze maken die een ervaren rekendocent anders zou maken.

Daarom is AIRE bewust opgezet als een omgeving die door praktijkgebruik verder kan worden verbeterd.

Feedback van studenten en vooral van rekendocenten uit verschillende mbo-opleidingen is daarbij bijzonder waardevol.

Hoe meer verschillende opleidingen en studenten ermee werken, hoe beter zichtbaar wordt waar AIRE sterk is — en waar verdere ontwikkeling nodig is.

Zelf ervaren wat AIRE doet?

De beste manier om AIRE te begrijpen is niet erover lezen.

Ga ermee rekenen.

Kies je opleiding, probeer een aantal opgaven en kijk vooral wat er gebeurt wanneer je een fout maakt of ergens niet uitkomt.

AIRE – Adaptive Intelligence for Responsive Education

Beroepsgericht. Adaptief. Didactisch begeleid. Voor het mbo.